De erfgoedSWOT©

Vanaf 1996 houd ik me onder meer bezig met waardenstellend onderzoek en het uitvinden van methodes om de brug te slaan tussen dat onderzoek en de dagelijkse praktijk. Dit leidde in 2010 tot de geboorte van de erfgoedSWOT© die ontstond tijdens de spannende opdracht van het ministerie van OC&W om kernkwaliteiten te ontwikkelen voor wederopbouwgebieden.* Een creatieve exercitie pur sang, waar ik nog altijd veel plezier aan beleef! Wat ik dan doe, wordt hieronder samengevat in een infogram.

De erfgoedSWOT©.

Infogram van de erfgoedSWOT© Ontwerp: www.wolthera.info

Nu moet een infogram door zijn beeldtaal de boodschap duidelijk maken, maar ik vind het toch leuk om te vertellen waar wolthera.info en ik aan hebben gedacht:

  • De gewichtheffer maakt duidelijk wat de sterke kanten zijn, waarbij de bouwsculptuur staat voor het onroerende erfgoed en de kop voor de roerende kunstvoorwerpen. Het gaat daarbij niet alleen om cultuurhistorische waarde of betekenis voor de wetenschap, maar ook om schoonheid: de drie hoofdcriteria uit de monumentenwet en vrijwel iedere erfgoedverordening. Gelukkig durft een handjevol deskundigen daar tegenwoordig weer – geobjectiveerde – uitspraken over te doen.
  • Heel anders is het met de zwakke plekken, die het thema hebben van onbekend maakt onbekend. Omdat niemand de stijl – noch de kwaliteiten – van dit gebouw kan plaatsen is er botweg een GSM-mast opgezet. Wat niet weet, wat wél deert! Omstanders weten niet wat ze hierin moeten zien, hetgeen betekent dat er weinig draagvlak is. Een mooie uitdaging voor de cultuurhistoricus om daar verandering in aan te brengen.
  • Het thema van de kansen betreft de potenties van leegstaande gebouwen om herbestemd te worden. Dan moet je wel door het verval en de spinnenwebben heen kunnen kijken en als in een droombeeld de nieuwe situatie kunnen visualiseren. Dat werkt overigens het beste door te spiegelen met een architect of een andere creatieve specialist. Out of the box-denken is daarbij onmisbaar!
  • Tenslotte staat het lekkende bad voor de bedreigingen. Hoe belangrijk water ook is, vocht is een van de grootste problemen bij oude gebouwen en je kunt dat in symbolische zin doortrekken. Alleen al de ‘schimmel’, veroorzaakt door hardnekkige vooroordelen of verbouwingen een aanbouwen van ondermaats niveau kan desastreus werken.

Graag vertel ik je binnenkort meer over dit instrument in relatie tot de Paterskerk te Eindhoven die deel uitmaakt van het augustijner klooster Mariënhage. Er wordt gewerkt aan een haalbaarheidsonderzoek voor gedeeltelijke herbestemming van het complex. Dit vindt plaats op basis van de marktconsultatie die de augustijnen en de gemeente in 2013 hebben georganiseerd. Als gevolg hiervan zijn coöperatie DELA uit Eindhoven en Kapellerput Conferentiehotel te Heeze uitgenodigd om de mogelijkheden verder te verkennen. Meer informatie is te vinden bij de Kennis- en projectbank Herbestemming van de RCE en de site van de gemeente Eindhoven.

Overigens kan de erfgoedSWOT© ingezet worden voor verschillende doelen, zoals:

  • Een effectief en overzichtelijk beheersysteem voor erfgoed, of het nu om een object gaat of een ruimtelijk ensemble. Dit laatste is onder meer gedaan voor enkele bestemmingsplannen in Maastricht, Eindhoven en Bunschoten.
  • De positionering van erfgoed binnen het ontwikkelingsproces van het restauratie- en/of herbestemmingsplan. De meest recente voorbeelden hiervan zijn de nieuwe Bavo (alhoewel daar het accent op de waardenstelling lag) en de Paterskerk te Eindhoven.
  • Het besluitvormingsproces van initiatiefnemer en overheid (zie de twee voorgaande punten).

Heb je belangstelling voor de erfgoedSWOT©, aarzel dan niet om contact met me op te nemen.

Bernadette van Hellenberg Hubar

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!

Bronnen

Het teken * in de bovenstaande tekst verwijst naar bronnen die hierna verkort vermeld worden:

  • Hubar, Bernadette van Hellenberg, M. Bangert en D. Rackham (Res nova), Wederopbouwerfgoed geborgd & geborgen, AMvB Ruimte – tranche 2, Advies & erfgoedSWOT© met kernkwaliteiten, Ohé en Laak 2010.
  • Over het voorgaande project schreef ik een dubbelartikel in vakblad Vitruvius: Hubar, Bernadette van Hellenberg, ‘Retort in het borgingsproces, De erfgoedSWOT© en de Wederopbouwkernkwaliteiten in de AMvB Ruimte’, in: Vitruvius, onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 4, nummer 13 (2010), pp. 16-21 en 5, nummer 14 (2011), pp.18-25. Dit kan gedownload worden via: http://bit.ly/VHH2Kernkwaliteiten4Wederopbouw
  • Verkorte link van dit item: http://bit.ly/1QPbfb3
Loading Facebook Comments ...

One thought on “De erfgoedSWOT©

  1. Pingback: De hoedenwinkel in de Hamstraat van Roermond | VanHellenbergHubar.org

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *