Belasting of ontlasting? Nogmaals ’t poepende mannetje

Op de omslag van de laatste Vitruvius staat als tekst ‘Het poepende mannetje op de nieuwe Bavo’; maar de foto toont de Sint Jan in Den Bosch. Hoe zit dat?
Wat een prozaïsch thema, zul je intussen denken. Maar toch zit er een lijn tussen de denkende mens en de broekzakker. En is dat poepende mannetje op de nieuwe Bavo in Haarlem wel echt een poepend mannetje?

Meer weten? Bestel het nummer bij Educom | Vitruvius.

De oorspronkelijke blog over dit onderwerp – zonder het naschrift over de Sint Jan –  kun je op deze website en op ifthenisnow vinden.

Aanvullingen en suggesties zijn altijd welkom!
En natuurlijk ook het antwoord op de vraag over het kakkertje van Rembrandt.

;-) B.

Het poepende mannetje op de nieuwe Bavo. Foto bvhh.nu 2013.

BewarenBewaren

Recensie Annemiek Punt

Recensie Nederlands Dagblad 7 juli 2017 boek ‘Annemiek Punt Monumentale glaskunst 1980-2017’.

Morgen, 9 juli 2017, verschijnt het boek over de monumentale glaskunst van Annemiek Punt. Samen met uitgever, redacteur en collega Joost de Wal en godsdienst(kunst)filosoof Wessel Stoker heb ik een analyse gemaakt van het gebouwgebonden oeuvre van deze kunstenares, die een van de weinige glazeniers is in Nederland.

Wat dat heeft gebracht? Daar krijg je een aardige indruk van door de recensie van Roel Sikkema in Nederlands Dagblad onder deze link.

Een enkel citaat dat aanhaakt op het eerdere boek over Annemiek Punt, Passie in glas, uit 2009:

  • ‘Maar het nieuwe boek is toch andere koek. “Het is door kunsthistorici geschreven, die een duiding geven van mijn werk”, zegt Annemiek Punt. “Het werk krijgt zo een plaats in de kunstgeschiedenis tussen dat van anderen. Het is heel merkwaardig als anderen over jou schrijven. Het is net of ik mezelf daar beter door leer kennen.”’

Het grappige is dat dit ook haar eerste reactie was toen ze mijn artikel in concept had gelezen.

Nederlands Dagblad vat mijn bijdrage samen in sleutelbegrippen als expressionisme, Joep Nicolas, Kandinsky, Cobra; de (spontane) mimesis en impliciet de herkenning door de toeschouwer. Hoewel ik hierbij een verbinding leg met de symboliek en spirituele kant van het werk van Punt, heeft Sikkema dat aspect vooral uitgediept bij het stuk van Wessel Stoker. Zijn paradox dat ‘het calvinisme de abstracte kunst heeft bevorderd’ wordt mooi geïllustreerd aan de hand van het werk van Punt. Wat onderbelicht blijft in de recensie is de oeuvrelijst die Joost de Wal heeft opgesteld, zijn stuk over de twee majeure technieken van Annemiek Punt – glas in lood en glasfusing – en een biografie in jaartallen. Allemaal zaken waardoor het boek een volwaardige monografie is geworden.

Nederlands Dagblad draagt als motto: ‘Christelijk betrokken’. Het zal dan ook niet verbazen dat deze krant gereformeerde roots heeft. Waarom ik hier de aandacht op vestig? Omdat de laatste recensies van mijn monografie over de nieuwe Bavo eveneens uit de protestants christelijke hoek komen. Ik ben benieuwd of het bij dit boek over Annemiek Punt ook zo stil blijft in de katholieke pers.

B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Verwijzingen en verdere informatie

  • Het boek over Annemiek Punt kan geciteerd worden als: Wal, Joost de, Bernadette van Hellenberg Hubar en Wessel Stoker. Annemiek Punt Monumentale glaskunst 1980-2017. Utrecht: Gebr. de Wal, 2017. ISBN 978-90-817976-2-7.
  • Wil je digitaal door het exemplaar bladeren of het boek bestellen? Volg dan deze link.
  • Voor een PDF van de recensie in Nederlands Dagblad surf je naar deze URL.

Verkorte link van dit item op de webpagina met recensies: http://bit.ly/2u3fY3J

Verkorte link van deze blog: http://bit.ly/2uCdiHx

Presentatie Rijksmuseum masterclass OU on line

Surf naar http://bit.ly/Arbeid-Bezieling om de presentatie voor de Open Universiteit te bekijken en te downloaden.

Dit tegeltableau betreft de historische ontvangst van Dürer in Den Bosch. Bij de presentatie kun je vinden hoe een van de programmamakers van het Rijksmuseum, Victor de Stuers, dit tafereel liet samenstellen door Georg Sturm. Wat ik zelf heel apart vind aan dit tableau is het kleurgebruik. Wat zou de bedoeling zijn geweest bij de onderverdeling van het gezelschap in lichte en donkere groepen; niet in naturalistische kleuren, maar wisselende partijen in  gebroken wit, zachtgeel en oker? En hoe apart om de Sint Janskathedraal op de achtergrond tegen een bordeauxrode hemel te plaatsen. Kleurtransposities waren in die tijd zeker niet gebruikelijk.

Wie het weet, mag het zeggen.

Op Wikimedia Commons kun je een overzicht vinden van de tableaus op de buitengevels van het Rijksmuseum. Misschien helpt dat om mijn vraag te beantwoorden, want ook bij de rest van de serie zie je dit type kleurtoepassing.

Overigens heb ik over dit bezoek van Dürer ooit een achtergrondverhaal geschreven voor de Cuyperscode. Dat kun je via deze link bekijken.

;-) B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Kapellen #KunstinBreda

#Kerkverhalen | Kapellen in Breda op ifthenisnow.eu

Ook het laatste onderdeel van #KunstinBreda riep vragen op. Vandaar dat ik bij #kerkverhalen op if then is now een oproep heb geplaatst om hulp te krijgen bij de waardestelling van deze twee Mariabeelden in Teteringen en Gageldonk. Er moeten toch meer voorbeelden zijn van het gesluierde Jezuskind. En zou het rechter beeld nog afkomstig kunnen zijn van de middeleeuwse Martinuskerk van Princenhage, van vóór de brand van 1873, dus vóór de restauratie/herbouw door Pierre J.H. Cuypers en J.J. Langelaar? Allemaal interessante vragen, waarop de nieuwsgierige onderzoeker graag antwoord wil hebben. En dat komt de waardestelling ten goede.

De eerste reactie – van mijn vriend en vakgenoot, Joost van Hest – is inmiddels binnen. Hij heeft een paar hele interessante aanvullingen op if then is now geplaatst.
Intussen hebben Joost, Wies van leeuwen en Sander van Daal – ook – op Twitter via @kerkverhalen gereageerd.

Dit is waar ik van droom: interactie via het wereldwijde web om kennis te delen en over te dragen.
Want dit type kennis op iconografisch gebied wordt – het is niet anders – steeds zeldzamer.

Genoeg gepraat! Ga maar eens kijken bij if then is now!

;-) B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Verwijzingen (opgemaakt met Zotero, Chigaco Manual of Styles 16h edition (note).

  • Hubar, van Hellenberg, Bernadette. #KunstinBreda | Religieuze kunst, Waardestellingen van uitmonsteringen en clusters. Ohé en Laak, 2017.
  • Hubar, van Hellenberg, Bernadette. “Kunst in Breda”. VanHellenbergHubar.org, 24 september 2016. http://bit.ly/KunstinBreda-VHHorg.
  • Hubar, van Hellenberg, Bernadette. “#Kerkverhalen | Kapellen in Breda”. if then is now, 2017. http://bit.ly/2q0AFLk.

Aparte verloding apsisramen Begijnhofkapel Breda

Bernadette van Hellenberg Hubar. “#Kerkverhalen | Aparte verloding glas in lood Begijnhofkapel Breda”. if then is now.

Een van de meest sfeervolle kerkinterieurs van #KunstinBreda zit bij nader inzien – ook – vol geheimen. De meeste in deze intieme kapel op het Begijnhof in Breda heb ik dankzij een artikel uit 1997 van een van de docenten uit mijn studietijd, Wim Bergé, aardig kunnen ontsluieren. Overigens niet altijd tot mijn genoegen, want als je ziet wat er in anderhalve eeuw met de polychromie is gebeurd, word je niet blij. Karakteristiek voor het gebrek aan waardering in de jaren 1970 is dat, wat er aan oorspronkelijke afwerklagen op de houten beelden zat, volledig verdwenen, waarschijnlijk door ze in loogbaden onder te dompelen.

Het verhaal over de verloding van de apsisramen is gelukkig niet zo somber, al blijven de vragen daarover vooralsnog onbeantwoord.

Wie het weet, mag het zeggen! Ga het maar eens lezen op ifthenisnow.eu: http://bit.ly/2nZoZXJ.

;-) B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Verwijzingen (opgemaakt met Zotero, Chigaco Manual of Styles 16h edition (note).

  • Bergé, Willem. “Negentiende-eeuwse gebouwen op het Begijnhof te Breda”. Evernote | deoranjeboom.nl, 1997. http://bit.ly/2laGa8D.
  • Hubar, van Hellenberg, Bernadette. “#Kerkverhalen | Aparte verloding glas in lood Begijnhofkapel Breda”. if then is now. Geraadpleegd 2 april 2017. http://bit.ly/2nZoZXJ.
  • Hubar, van Hellenberg, Bernadette. #KunstinBreda | Religieuze kunst, Waardestellingen van uitmonsteringen en clusters. Ohé en Laak, 2017.
  • Hubar, van Hellenberg, Bernadette. “Kunst in Breda”. VanHellenbergHubar.org, 24 september 2016. http://bit.ly/KunstinBreda-VHHorg.

Crowdfunding voor Cuypers’ glasnegatieven

Ambassadeur voor Cuypers' glasnegatieven op ifthenisnow.eu. Screenshot bvhh.nu 2017.

Afgelopen maanden heb ik het Cuypershuis als ambassadeur geholpen bij de crowdfunding voor de redding van Cuypers’ glasnegatieven. Dat was een interessante actie, waarvan ik een soort logboek bij heb gehouden op if then is nowhttp://bit.ly/ifthenisnow-Cuy2.

Zoals ik wel vaker met dit soort zaken meemaak (kijk naar De genade van de steiger, De nieuwe Bavo te Haarlem of naar #KunstinBreda), is er veel meer uitgekomen dan ik had verwacht. Voor mij was het een mooie oefening in kort blijven, want meer tekst dan op de ‘dia’ en een kleine toelichting eronder, was niet de bedoeling. Eigenlijk heb ik dus vooral een heleboel vragen opgeworpen die nog op antwoord wachten. Waar is de masterstudent die met al deze proefballonnetjes verder gaat?

De crowdfunding is inmiddels een groot succes geworden: het streefbedrag van 10.000 euro is bereikt, maar dat betekent niet dat het Cuypershuis op zijn lauweren gaat rusten. Voor de totale restauratie is immers het viervoudige nodig, dus donaties blijven welkom! De actie via bit.ly/Cuypersglasnegatieven op het platform voordekunst.nl is voorbij, maar de crowdfunding wordt voortgezet door het museum zelf. Help mee en geef je donatie door aan museum@roermond.nl onder vermelding van #CuypersinBeeld.

Of bezoek de tentoonstelling en doe daar je schenking. Tot 26 maart 2017 kun je terecht!

;-) B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Post scriptum — Over de reddingsactie voor Cuypers’ glasnegatieven schreef ik eerder dit item op deze site: http://bit.ly/2hDGDLh.

Verkorte link van dit item: http://bit.ly/VHH-Cuy2

Nog even nagenieten van Driekoningen

Nog even nagenieten van de onze nieuwjaarswens op Driekoningen? Dat kan via onderstaand scherm of door hier te klikken voor de webversie.

In de webversie werken de snelkoppelingen wel, in het scherm niet.

….
Nieuwjaarswens_op_Driekoningen

Zoals, gezegd, in de de webversie werken de links wel.

;-) B.

Verhaal over Driekoningen op If then is now (klik op dit plaatje om het te lezen).

Zalig Kerstfeest allemaal!

Historische foto van de grotstal van Bethlehem, waar Christus geboren is (circa 1895)
Historische foto van de grotstal van Bethlehem, waar Christus geboren is en herders en wijzen hem kwamen bezoeken. Uit het artikel van pastoor A.H.W. Kaag over de eerste Nederlandse bedevaart naar Palestina in 1895 (Weekblad Sint Bavo, 1898).

Ook voor mijn digitale vrienden schreef ik de brief om samen met hen het jaar door te lopen. Ik sluit af met een muzikale tip om in de sfeer te komen …  http://bit.ly/VHH-Vriendenbrief.

;-) B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!

Help Powervrouwen to ‘Free a girl’

Afgelopen maanden heb ik me sterk gemaakt voor onderstaande actie van Léontine van Geffen-Lamers. In de laatste week van 2016 slaagde ze erin om door middel van crowdfunding via voordekunst.nl het benodigde bedrag bij elkaar te krijgen. Een applaus waard! Je kunt haar nog steeds steunen. Lees daarvoor het onderstaande verhaal.

Item op ifthenisnow.eu over de actie #Powervrouwen voor #FreeAGirl (2016).

Het leuke van creatieve mensen is dat je van tevoren nooit weet wat ze nu weer gaan verzinnen. In een wereld die bol staat van de protocollen vormen ze een apart fenomeen, waaraan de een zich vanwege de onvoorspelbaarheid ergert en de ander zich juist optrekt aan het vernieuwende, het innovatieve, het out of the box. Dat laatste begrip staat Léontine van Geffen-Lamers op het lijf geschreven. Na een carrière in de filmsector keerde ze terug naar een oude liefde, het fotograferen van historische architectuur en vestigde ze zich als monumentenfotograaf. Het gebouw zelf in al zijn facetten, ruimtelijkheid, lichtval, detaillering, staat daarin centraal. De ene keer registreert ze zo objectief mogelijk wat de samenstellende onderdelen zijn, de volgende keer vangt ze de sfeer in de wisselwerking tussen licht en schaduw of vangt een oude balk haar lens. Mensen spelen daarin geen rol, want het object zelf is de geportretteerde die ze wil doorgronden en neerzetten.

Daarom is het wel apart dat juist een foto van architectuur mét een – geregisseerde – figuur haar prikkelde tot iets nieuws. Het portret van de schermer in de trappenhal uit de beroemde serie Berlin van Erwin Olaf gaf de impuls aan een wordingsproces dat leidde tot het concept #Powervrouwen. Op het eerste gezicht lijkt het te gaan om zomaar een serie portretten van een groep sterke vrouwen, maar er is meer, veel meer … want eigenlijk gaat het om een orkest van stemmen, een partituur met een sterk episch karakter die uitgevoerd wordt door Léontine. Als dirigent neemt zij zelf de eerste plaats in in dit boek, niet om de anderen in de schaduw te stellen, maar om dapper naar voren te stappen en de lezer uit te nodigen dit avontuur aan haar hand te volgen. Vroeger werd het titelblad van een boek wel eens vergeleken met de voorgevel van een gebouw. In dit geval staat Léontine bij de voordeur om iedereen welkom te heten: kom binnen en maak kennis met mijn gezelschap sterke vrouwen … zij brengen verhalen met voor elk wat wils, een boodschap, troost en inspiratie. Existentieel en oeroud!

Daarom is de volgende stap zo vreemd nog niet, ook al staat die haaks op de geijkte canon in de marketing: Léontine draagt het boek namelijk op aan de organisatie #FreeAGirl. Ze werft fondsen voor de publicatie om de opbrengsten daarvan weer aan #FreeAGirl te kunnen geven. Kinderen hebben het al zo zwaar in ontwikkelingslanden, maar voor meisjes geldt dat nog eens in versterkte mate. Het beeld is zo afschrikwekkend dat ik er hier niet eens over wil schrijven. Eigenlijk wil ik het allemaal niet weten en met mij een heleboel anderen. Maar niet Léontine! Ze dook in de materie en schreef haar eerste opiniestuk: Maak van slavenmeisjes, want ‘Als het met 10-jarige meisjes goed gaat, dan gaat het in de hele wereld goed’.

Als dat geen motto is om dit project te steunen!

Er is nog een dikke week om #Powervrouwen te steunen, zodat zij #FreeAGirl kunnen helpen.
Surf daarvoor naar http://bit.ly/Powervrouwen-FreeAGirl en doneer!

Ik heb het gedaan. Wie volgt!

Bernadette van Hellenberg Hubar

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Meer over #FreeaGirl

Om direct te doneren surf je naar http://bit.ly/Powervrouwen-FreeAGirl

Contactpersoon

Léontine van Geffen-Lamers (06 22 444 681)
http://bit.ly/Powervrouwen-FreeAGirl
www.monumentenfotograaf.nl

Spankerenseweg 6
6974 Leuvenheim

Opiniestuk van Léontine van Geffen-Lamers over #FreeAGirl (2016).

Dit item staat eveneens op ifthenisnow.eu, waar je ook het werk van monumentenfotograaf Léontine van Geffen-Lamers kunt bekijken: http://bit.ly/2iadarU

Mirror ‘De kerk als buit’ bij @ifthenisnow

Tweet mirror de kerk als buit ifthenisnow. Collage bvhh.nu 2016

De opzet van de mirrors van if then is now is ideaal om te laten zien hoe actueel ’t verleden is. Dat wordt ook duidelijk uit mijn eersteling die je kunt vinden onder deze link: http://bit.ly/2g4EuZd.

Behoorlijk confronterend, zeker als je bedenkt dat vorige week in de pers stond dat de inventaris van mijn oude parochiekerk in Tilburg – Margarita Maria Alacoque (1922) – momenteel verscheept wordt naar Polen.

Ondertussen heb ik een kleine hommage gebracht aan Wies van Leeuwen die in 1985 de sloop van de Dominicuskerk van Pierre J.H. Cuypers in Alkmaar documenteerde en het Cuypershuis in Roermond, waar spolia van dit monument tentoongesteld worden.

Ga het lezen, ga het zien!

B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!