Recensies en reacties

Leestijd circa 8 minuten

De eerste recensie van ‘De nieuwe Bavo te Haarlem’ kwam 10 september 2016 van John Oomkes van Haarlems Dagblad: een ‘vlot geschreven pil’.

Eerste recensie 'Nieuwe Bavo te Haarlem' Haarlems Dagblad 10 sep 16 (foto: Marij Coenen)

Voor een downloadexemplaar volg deze link.

Benieuwd naar de errata (die zijn er natuurlijk altijd) en het voortschrijdend inzicht (en dat is er gelukkig ook), volg dan deze link.


Reacties van lezers

Gerard Brom (26 april 2017)

  • Ik heb eerder je boek gekocht en een start gemaakt om te lezen. Pittig!
    Inmiddels van voor naar achter en van achter naar voren doorgewerkt.
    Bij het steeds opnieuw doornemen van het boek en het kijken naar Kathedraal Bavo ontstaat er bewondering voor zowel de architect als de schrijver van dit boek. Het is geweldig de achtergronden te lezen van/voor de restauratie van de Nieuwe Bavo. Het boek is heerlijk compleet.
    Al maar meer kwamen we in ons studiegroepje erachter hoe bijzonder het bouwwerk is. Daarnaast verbaast het ons nog steeds dat zo weinig mensen van het bestaan van de kerk weten. Mensen die er naast wonen zijn nog nauwelijks binnen geweest. Je kunt lezen in het boek dat het ook wel jouw levenswerk geworden is. Hulde.

Philip Weijers uit Aerdenhout, als diaken en vrijwilliger betrokken bij de kathedraal (19 november 2016):

  • Allereerst mijn complimenten voor dit prachtige boek met veel mooie en unieke foto’s. Het is ook nog eens verrassend van inhoud. Ik refereer naar het fenomeen van het Unvollendete, de ontdekkingen mbt de polychromie, de symboliek, de oosterse invloed. Heel leerzaam en zeer bruikbaar in onze rondleidingen, zowel de reguliere (kerkbezoek door de weeks van maart t/m oktober) als de zgn. gewelventochten (3 x per jaar).

Letty Muizelaar uit Haarlem (27 oktober 2016):

  • Leuk dat zelfs mijn naam vermeld wordt bij de errata.
    Verder wil ik je laten weten dat ik erg geniet van je doorwrochte boek over de Bavo!

Bart Maltha, voorzitter voorzitter van de stichting ‘Vrienden van de Abt’, van de Antonius Abtkerk in Scheveningen (29 september 2016):

  • […] alleréérst wilde ik je feliciteren met jouw doorwrochte boek over de ‘Nieuwe Bavo’! Ik heb het grondig doorgelezen en veel zijdelingse informatie gevonden, die
    me helpt om aspecten van de H. Antonius Abt beter en misschien ook anders te gaan bekijken. Natuurlijk gaat soms de diepgang van jouw Bavo-boek mijn kennisniveau te
    boven, maar nergens verloor ik mijn interesse’.

Reacties via de pers en de digitale media
Woord en Dienst, opiniërend magazine voor protestants Nederland (juni 2017)

Een bijzondere recensie van Aarnoud van der Deijl over het onvoltooide, Thomas van Aquino, de potentie en de ‘buit van de Egyptenaren’, het goud en zilver dat het uitverkoren volk meenam bij de uittocht uit Egypte (en waaruit Mozes de ark van het verbond liet maken). Dit stond symbool voor het gebruik en ommunten van het gedachtegoed van heidense volkeren. Het slot van de recensie is heel mooi: ‘In de huidige tijd, waarin geloof enerzijds en cultuur en wetenschap anderzijds elkaar soms met wantrouwen bejegenen, vormt de Bavo een inspiratie om het goud en het zilver van de andere gerust te gebruiken’.

Download hier de PDF-versie.

Reformatorisch Dagblad (19 december 2016)

Van ‘t Reformatorisch Dagblad kwam wel een heel aparte reactie (zie Evernote). De journalist signaleert op basis van recent onderzoek interessante verbanden tussen de oude en de nieuwe Bavo. Dat doet hij aan de hand van mijn boek en dat van Thomas von der Dunk. Ik zal niet zeggen Bien étonnés de se trouver ensemble, want Thomas en ik delen een verleden als actieve leden van het Cuypersgenootschap. Maar het was toch wel frappant. Nadat de journalist het betoog van Thomas over de uivormige bekroning van de vieringtoren eindigt met:

  • ‘En verschillende Bourgondische hertogen en graven van Holland die over Haarlem de baas waren, hadden Jeruzalem bezocht. De grote steden in Holland kenden bovendien invloedrijke Jeruzalembroederschappen. De oosters-uivormige beugelkroon van de toren van de Bavo is volgens Von der Dunk een directe link met Jeruzalem. Zo’n lijn legde de architect Jospeh Cuypers bijna vier eeuwen later ook bij de bouw van de in 1898 in gebruik genomen rooms-katholieke Sint-Bavo. Vooral de grote koepel van de kerk en veel ornamenten doen sterk denken aan een oosters gebouw. Daarnaast staat de kerk gericht op het oosten. In ”De nieuwe Bavo van Haarlem” laat Bernadette van Hellenberg Hubar zien hoe dat komt. Een van de gedachten was dat de Arabieren, die net als de Joden behoren tot de afstammelingen van Sem, weleens een meer authentieke ontwikkeling van hun cultuur uit de mozaïsche traditie zouden kunnen hebben gerealiseerd dan de christenen. Het fotorijke boek over de rooms-katholieke Bavo laat zien dat de kerk vol Bijbelse symboliek zit, waarbij het gedachtegoed van de scholastieke Thomas van Aquino (1225-1274) over de Unvoll­endete bepalend was. Zo zijn in lijn hiermee in het kerkgebouw ruwe, onbehouwen stenen opgenomen. Over de kleinste details in de kerk is nagedacht, zo bleek tijdens nauwkeurig onderzoek dat mogelijk was door de vele steigers die de afgelopen jaren in de kerk stonden vanwege de grote restauratie. De foto’s laten ook de kleurrijkdom van de kerk zien’.
Stadsglossy (week 24 november 2016)


Positieve reactie Stadsglossy op het boek over de nieuwe Bavo te Haarlem (2016).

Biblion (16 november 2016)

Van WBooks kreeg ik dit bericht van Biblion, een instelling die de Openbare Bibliotheken informeert over interessante publicaties. Hier ben ik blij mee, want ik ben een groot voorstander van de de Openbare Bibliotheek. Kijk maar ‘ns wat recensent drs J.W. Pauw van het boek vindt:

  • ‘Ter gelegenheid van de restauratie van de Nieuwe Bavo in Haarlem is dit boek uitgegeven, opgedragen aan het voltallige team. De beroemde architect is Joseph Cuypers, de zoon van Pierre Cuypers (architect van onder andere het Rijksmuseum). Dit zeer rijk geïllustreerde (235 illustraties) naslagwerk bevat een uitvoerige uitleg over de binnen – en buitenzijde van de basiliek, met speciale aandacht voor ornamenten en de achterliggende betekenis ervan. De bouwperiode beslaat een ruime periode (1893-1930) en bewust zijn nog steeds onderdelen onvoltooid gebleven. De auteur weet deze basiliek in een context te plaatsen van christelijke bronnen (Thomas van Acquino) en andere kunst (bijvoorbeeld Monet). Deze beschrijving ondersteunt het unieke karakter van dit bouwwerk als cultureel erfgoed. De auteur is een zeer toegewijd onderzoekster, die eerder publiceerde over kerkelijke kunst en over de familie Cuypers. Dertig pagina’s eindnoten en een register zijn toegevoegd’.

Wel apart dat mijn toewijding hier wordt genoemd, die kennelijk tot aanbeveling strekt om het boek te kopen. Overigens zit er inderdaad een register bij het boek, maar dat staat on line, onder meer op de sites van de nieuwe Bavo en WBOOKS.

Els’ blogs (29 september 2016)

Strikt genomen is het geen recensie van het boek, maar een reflectie op de samenvatting die ik schreef. Aanleiding voor Els van Swol was haar bespreking van de Weissenbruch tentoonstelling in Teylers Museum te Haarlem met de bijbehorende publicatie, allebei in de categorie klein: ‘Maar pas op’, meent de auteur, want ‘beiden hebben veel te zeggen! Kijk en lees’.

  • Bijvoorbeeld ook het artikel over de nieuwe Bavo in Haarlem dat Bernadette van Hellenberg Hubar schreef in de 5de editie (september 2016) van Nieuwe Bavo in de steigers. Nieuws over de restauratie van de kathedrale basiliek St. Bavo in Haarlem. Daarin heeft zij het onder meer over De Unvollendete: ‘onvoltooide elementen, misbaksels en halffabricaten’ die in een nieuw boek over de Bavo (De nieuwe Bavo in Haarlem) worden behandeld. ‘In dit geval gaat het om een denkbeeld van Thomas van Aquino die hierbij weer steunde op Aristoteles. Kort door de bocht kun je stellen dat alles wat bestaat één grote bulk potentie is (…). De potentie om na het wordingsproces tot een bepaald stadium doorlopen te hebben, iets anders te worden. En dat iets anders maakt deel uit van een eindeloos scala aan mogelijkheden. Al die mogelijkheden zitten in ons, net zoals in de steen direct uit de groeve een eindeloze hoeveelheid beelden zit besloten.’
    En dan doemen Socrates en Michelangelo in mij op: je moet ze geboren laten worden, uithakken wat eigenlijk al in de steen verstopt zit.

En verder …

Voor errata en voortschrijdend inzicht volg deze link.

;-) B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!