Leegte | Medersa Ben Youssef in Marrakesh

Leegte

Leegte | Ben Joesoef Madrassa | Medersa Ben Youssef te Marrakesh (gebouwd circa 1570, gerestaureerd in 1950), gezien naar het oosten (maart 2014).


‘t Hele universum in de wand
Een duizelingwekkende
stapeling van vormen
 in verticaal geordende
cassettes waar een
statige cadans van
hoekige pijlers
ritmiek aan verleent
Gaan lijnen van robuust
naar uiterst teer
Het filigrein van de ornamenten
herhaalt de thema’s keer
op keer in de minutieus
gedetailleerde velden
waar stijlen en bogen variëren
en ieder vak weer
deelbaar blijkt
totdat alleen nog
leegte rest tussen de
geslonken vormen
waarvan de contour
de ruimte ontvouwt
als holtes begrensd
door hout, pleister en steen

Leegte | De binnenplaats van Ben Joesoef Madrassa | Medersa Ben Youssef te Marrakesh (gebouwd circa 1570, gerestaureerd in 1950), gezien naar het oosten (bvhh.nu, maart 2014).
__________________

Postscriptum — Leegte, heilige leegte. Ook zo’n thema dat oost en west verbindt. Je komt het al tegen in het vorige gedicht over de Medersa Ben Youssef (de Ben Joesoefmadrassa): ‘Atomen’.* Eén van de eerste keren dat ik me van de rol van leegte opvallend bewust werd, was in de moskee van Tbilisi.* Ook toen ging het om iets ouds, iets wat in mijn geheugen was blijven zweven sinds mijn studietijd. Als ik in gedachten terug ga, kom ik uit bij mijn afstudeerscriptie over de Servaaskerk in Maastricht, waar de – symbolische – troon van de keizer leeg was.* Op die leegte ben ik nader ingegaan in mijn boek over de nieuwe Bavo, waar de kennismaking met de islamitische architectuur in Marrakesh een niet weg te denken bijdrage aan geleverd heeft.

Is dat dezelfde leegte die ik hier beschrijf?

;-) B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Bronnen en verdere informatie

De * in de tekst hierboven verwijst naar de volgende bronnen:

  • Volg deze link naar Atomen. Voor informatie over de Ben Joesoefmadrassa (1570), een van de belangrijkste Koranscholen in de islamitische wereld destijds, zie het lemma op Wikipedia.
  • Volg deze link voor de moskee van Tbilisi.
  • Ik zie ons als studenten in 1978 nog staan bij de zetel onder de halfkoepel in de westbouw, waarboven zich de met zo lege, overkoepelde keizerzaal bevindt. We kregen uitleg van Aart Mekking, specialist architectuur iconologie en later hoogleraar in Leiden (nu allang weer met emeritaat), die een vergelijking trok met de de doorgaans lege troon van de keizer in de Paltskapel van Aken.

Ben je in Marrakesh, dan moet je zeker een kijkje gaan nemen bij de Medersa Ben Youssef:

Verkorte link van dit item: bit.ly/2zfKoAN-Gom