Links sociale media van de vennoten VanHH.org

Links sociale media | Hoe kwam je hier en waarom? — Waarschijnlijk kwam je hier doordat je klikte op een link in een van onze berichten op de sociale media (bit.ly/VanHH2Org21); maar het kan ook zijn dat je al surfend deze pagina bereikte. Hier kun je altijd de link vinden naar ons laatste majeure bericht op de sociale media.

Met gedicht op maandag herdenken we vandaag het einde van de Eerste Wereldoorlog door een van de belangrijkste Engelse oorlogsdichters onder de aandacht te brengen: Wilfred Owen. … (lees verder via deze link)

Wil je rustig door de dia’s bladeren, druk dan op de pauzeknop en ga er met de pijltjes doorheen.

Eens in de zoveel tijd besteden we hier bovendien aandacht aan het meest bekeken bericht van de afgelopen periode.

Wat vonden jullie interessant de afgelopen maanden
  • Op Facebook stond de verjaardag van Joseph Cuypers, 10 juni 2019, met ruim 1000 bezoekers helemaal in de top. De maand ervoor, 2 mei, was het ons bericht over Jom Hasjoa: de herdenking van de doelbewuste vernietiging van zes miljoen Joodse mensen. Bij die gelegenheid hebben we het boek van Harrie-Jan Metselaars onder de aandacht gebracht over de verdwenen Joodse gemeenschap in Gennep. Alsof het zo heeft moeten zijn, was onze Paaswens in april het hoogst genoteerd.
  • Op LinkedIn scoorde tot onze verrassing in juni onze Pinksterwens het hoogst, terwijl in mei ook hier het bericht over Jom Hasjoa en het boek van Harrie-Jan Metselaars de meeste aandacht trok. Wat betreft april stond een gedicht op maandag (#Gom) aan de top: de luistervink.
  • Op Twitter was het ook bij @Bernadette de Pinksterwens in juni die de meeste kijkers trok. In mei was ‘t het item over Jeroen Bosch in en bij het Rijksmuseum en in april opnieuw de luistervink (#Gom). Joseph Cuypers rules bij @Erfgoedverhaal in juni, net als bij Faceboek. Het leuke verhaal over kennisuitwisseling op Facebook doet het juist op Twitter, bij @Erfgoed in mei, erg goed! En in april haast onvermijdelijk een item over de meest treurige brand de afgelopen decennia, die van Notre Dame in Parijs.
  • We zijn ook actief op Instagram, maar dat is nog altijd te kort om al conclusies te kunnen trekken.

Er is toch wel een opvallende consistentie over wat jullie aansprak de afgelopen tijd. Wat zegt dat? Of misschien is het correcter om te vragen: zegt dat iets?

*

Links sociale media

Het noteren van favoriete posts is niet het enige doel van van deze pagina. Hieronder staat namelijk ook een overzicht van eerdere berichten die we op de sociale media hebben geplaatst. Echt een must voor erfgoedspecialisten met een tik voor archivistiek.

Tip! — Wil je een ouder bericht snel vinden, gebruik dan de zoektoets Ctrl-F of Cmd-F.

  • 11/11/19: Met gedicht op maandag herdenken we vandaag het einde van de Eerste Wereldoorlog door een van de belangrijkste Engelse oorlogsdichters onder de aandacht te brengen: Wilfred Owen. Mijn nicht Miri Vogels attendeerde me op zijn werk verleden jaar, toen het een eeuw geleden was dat aan deze massaslachting een einde kwam. Voor díe tijd, waarin eigenlijk alleen ruimte was voor heroïek en retoriek, was Owens onomwonden taalgebruik verrassend, schokkend. In de collage heb ik een strofe opgenomen van A Terre. Je kunt dit hele gedicht lezen via https://www.poetryfoundation.org/poems/57284/a-terre.
  • 28/10/19: Heb je ook wel eens iets van de enorme hoeveelheid op Delpher.nl willen gebruiken voor een artikel of je website? Dan klinkt de tekst bij het plaatje je vast bekend in de oren. De collage is onze ludieke oplossing om recht te doen aan het voorbehoud ‘dat geprobeerd is rechthebbenden te achterhalen’. Mooi dat we ook het pand bij de advertentie hebben gevonden Zijn de huisnummers in Breda nooit veranderd, zul je je verder afvragen. Ja hoor, maar in de binnenstad niet meer sinds 1897. Dus Boschstraat 113 is echt het bedrijfspand geweest van de gebroeders Wuisman. Lees meer op VanHH.org bij http://bit.ly/2ewTUE8
  • 21/10/19: Met gedicht op maandag gaan we de laatste week in van ‘Klim naar het licht’! Wat heeft die klim bij de KoepelKathedraal/nieuwe Bavo te Haarlem te maken met dna, jacobsladders, Schiller, Beethoven en ‘Alle mensen werden Brüder’? Dat lees je in dit gedicht met het gebruikelijke aanvullende verhaal en een diapresentatie. Ga maar ’ns kijken en benut die laatste week: http://bit.ly/2P4Pysk-Gom
  • 15/10/19: Deze blog komt vaak met bijzondere verhalen, zoals dit over de invloed van een van de belangrijkste renaissance architectuurtheoretici L.B. Alberti op de schilder Piero della Francesca. Alleen al vanwege zijn prachtige fresco met de mantelmadonna (La Madonna del Parto) hoort hij tot mijn favoriete schilders. Maar hij was niet alleen schilder, zoals Geert-Jan Koot in dit artikel uitlegt: “In de Renaissance ontstaat een samengaan tussen beeldende kunst en wiskunde, rekenkunde en geometrie […] niet alleen in beeld maar ook in woord zoals de wiskundige traktaten van de schilder Piero della Francesca (1415?-1492) uit Toscane.” Lees vooral verder … en klik op deze link! ^bvhh
  • 7/10/19: Had je het al gezien? Het is gelukt! De crowdfunding voor het #Cuypersplafond is 100% geslaagd! Wat zijn de donateurs, de ambassadeurs en uiteraard ook de draken blij! Gefeliciteerd Cuypershuis! http://bit.ly/33acc66
  • 4/10/19: Ons laatste item voor de crowdfunding van het #Cuypersplafond in het Cuypershuis gaat over ‘De muziek van het licht’. 98% IS BINNEN! Wie helpt mee om de laatste 2% (235 euro) binnen te halen om de ‘muziek van het licht’ in het Cuypershuis te laten weerklinken? http://bit.ly/2o3qXsB
  • 28/9/19: De draken van het #Cuypersplafond rammelen aan de kwasten en de verfpotten, zo graag willen ze weer terug naar hun oude plek. Wat zijn ze blij dat Cuypersbiograaf Wies van Leeuwen volgende week 3 oktober 2019 om 14:00 uur een rondleiding geeft op het Cuypershuis! De entree komt ten goede aan de crowdfunding! Als nu 200 mensen ieder een tientje doneren … http://bit.ly/2nbUhMH-VanHH2org
  • 24/9/19: Zaterdag 28 september is het 100 jaar geleden dat het kiesrecht voor vrouwen wettelijk in werking trad. Een majeur moment in de geschiedenis, mogen we wel zeggen. Een van de vrouwen die dat bewust en actief meemaakte was Delphine Cuypers-Povel (1868-1948), de vrouw van Joseph Cuypers. Ze was een pittige, daadkrachtige vrouw die zich intensief bezighield met de maatschappelijke ontwikkelingen in haar tijd. Vandaar de vraag wat zij gemeen heeft met Mathilde de Haan (1886-1947), de eerste Roermondse politica, die in 1919 nog voordat het vrouwenkiesrecht een feit was, gemeenteraadslid van Roermond was! Aan de hand van de Joseph Cuypers Collectie (voorlopig nummer 200) gaan we een kijkje nemen. Ga je mee? http://bit.ly/2kXgjlM-JCC.
  • 13/9/19: De crowdfunding voor het #Cuypersplafond van het Cuypershuis Roermond​ roept heel wat herinneringen op. Een goed moment om samen met Karl Pesch-Konopka​ een stukje ‘oral history’ vast te leggen. De crowdfunding gaat namelijk terug tot 2007, precies 40 jaar nadat het plafond is vernield en de resten achter een verlaagd exemplaar zijn verstopt. Ga je mee, dan kun je meteen daarna doneren: http://bit.ly/2MYrWo5-Cuypersplafond. O ja, de teller staat op ruim 4500 euro, dus een kwart van het benodigde geld is binnen. Wat zal er tijdens de Open Monumentendagen (14 en 15 september) binnenkomen? Dan is het Cuypershuis namelijk vrij toegankelijk!
  • 9/9/19: Gedicht op maandag (#Gom) is opgedragen aan een van de meest invloedrijke vrouwen in mijn leven, mijn moeder: http://bit.ly/2ZWDcnS .
  • 5/9/19: Het blijft intrigeren, de polychromie van de architecten Cuypers. Ik schreef er in 1984 over naar aanleiding van de inmiddels grotendeels verdwenen uitmonstering van de Servaaskerk, in 1997 over de kleuren in de Teekenschool van Roermond, in 2007 in het kader van het grote onderzoek naar het Cuypershuis (‘De muziek van het licht’), en in 2016 over de polychromie binnen en buiten van de nieuwe Bavo/Koepelkathedraal Haarlem. Nog steeds is niet precies duidelijk uit hoe vader en zoon, Pierre en Joseph Cuypers hun uitmonsteringen ontwierpen. Met name de manier waarop ze hun kleurengamma’s samenstelden zonder dat die met elkaar vloekten, is een groot raadsel. O ja, ze gebruikten de kleurendriehoek, ze kenden de theorieën van Owen Jones en Viollet-le-Duc, en vrijwel zeker ook Goethe’s Farbenlehre en de theorieën van Chevreul, maar hoe dat toverstokje eruitzag … na deze lezing komt het antwoord vast weer een paar stappen dichterbij. Alvast een kijkje nemen in ‘De muziek van het licht’? Surf dan naar http://bit.ly/Cuypers4all. Om te doneren volg je deze link: http://bit.ly/2ZuRNeV-Cuypersplafond
  • 6/9/19: Ik weet niet hoeveel leden van FNV Zelfstandigen onder mijn vrienden op de sociale media zitten, maar voor hen heb ik een belangrijke boodschap (voor iedereen trouwens)! FNV Zelfstandigen onderneemt namelijk niets tegen de dreigende verlaging van de zelfstandigenaftrek. Op de website wordt dit nieuws volledig genegeerd, dus men brengt zelfs geen standpunt uit! Ik heb de bond zowel via Twitter als op Facebook benaderd, maar op mijn berichten wordt niet gereageerd. Mijn oproep: 1) Teken de petitie van de enige clubs die wel wat doen! Als je het niet eens bent met de eerste alinea, teken dan onder voorbehoud (heb ik ook gedaan): http://bit.ly/2LyU66G-zzp
    2) Als je lid bent, stuur dan een mail naar FNV Zelfstandigen om te vragen alsnog wat te doen (ga ik ook doen).
    3) Roep op tot solidariteit van alle Nederlanders. We moeten ons niet tegen elkaar uit laten spelen! Dus teken met zoveel mogelijk mensen!
    4) Roep collega zzp’ers op om de petitie te ondersteunen, want als er nog geen 5000 tekenaars zijn op circa 1,2 miljoen zzp’ers, dan slaan we een figuur van jewelste.
    Dus collega zzp’er stel je opleverdatum uit (ja, ik weet hoe moeilijk dat is), laat die offerte even liggen en TEKEN! http://bit.ly/2LyU66G-zzp
  • 3/9/19: Update webartikel ‘Balanceren tussen figuratief, decoratief en abstract’: http://bit.ly/2folRjT.
  • 15/8/19: We hebben het magazijn van ‘Cuypers assortiment’ op onze website opgeruimd. Dat was me een werk, want er zaten heel wat ‘dode links’ tussen. Daar gaan we nog een keer een aparte blog aan wijden, want o, wat is dat vervelend! Hoe dan ook, je kunt weer terecht in ons magazijn, waar we allerlei verhalen klaar hebben staan. Ook de downloadpagina Cuypers4all zit erbij en een galerij met portretten en collages, waaronder werk van Josephs achterkleindochter, Juliette Tulkens. Erg leuk om doorheen te wandelen. Met het meest recente item zijn we nog bezig: over het herstel van het plafond in de eetkamer van het Cuypershuis. De fondsenwerving start 25 augustus! Grabbel maar eens in ons assortiment: http://bit.ly/1o6zCVp
  • 8/8/19 Een heerlijk project om aan mee te werken. Linda Eversteijn en ik kennen elkaar van Museum aan het Vrijthof. Ze zag de naam Cuypers staan, toen ze zich ging inlezen in haar nieuwe project, een tentoonstelling over Clemens Merkelbach van Enkhuizen in Stedelijk Museum Breda. ‘Cuypers, mmm … Bernadette’; en zo kwam er iets moois op mijn pad. Het toeval wil dat ik Clemens in de jaren tachtig al heb leren kennen toen hij het dubbelportret schilderde van mijn oom en tante op het Geudje in Ohé. Ons gesprek ging al heel snel over Cuypers en om een lang verhaal kort te maken … Clemens maakte een prachtige tentoonstelling in het huidige Cuypershuis met behulp van zijn tekeningen en zijn collectie objecten uit de gesloopte kerken; dat was bij gelegenheid van het eeuwfeest van het Rijksmuseum in 1985. Peter van Dael die ook aan de Bredase expositie meewerkt, hield destijds een mooie inleiding. Dat gaat hij 17 augustus bij de officiële feestelijkheden in Breda weer doen. Zo wordt de cirkel gesloten: http://bit.ly/2M6JQFt-VanHH2Org 
  • 30/7/19: Sommige geruchten zijn zo hardnekkig dat ze telkens weer de kop opsteken. Een ervan is dat Jan Stuyt eigenlijk de architect van de nieuwe Bavo/KoepelKathedraal Haarlem zou zijn. Dat is dus niet zo, hoewel hij zeker bij de bouw betrokken was, evenals een heleboel andere kunstenaars en niet te vergeten de zoon van Joseph, Pierre J.J.M. Cuypers. In de collage staat het kort op een rij en wordt ook  nog eens de aandacht gevestigd op de achtergrond van de Arabische motieven en de Unvollendete (onvoltooide elementen) van de nieuwe Bavo. Die kun je bij de ‘Klim naar het licht’ heel goed zien. Inmiddels is die verlengd tot eind september. Gaat het zien! http://bit.ly/2bPlZXW-nBavo
  • 22/7/19: Meesterteken | Akkoorden gaat over de haptische schoonheid van historisch metselwerk en de metaforische inwisselbaarheid van steen en woord. Bij dit gedicht op maandag (#gom) komt niet alleen de meester metselaar langs, maar ook Goethe en Wijdeveld. En zoals bij alle kunst is het zowel een kwestie van waarnemen, als van jezelf geven. Je vindt dit tweelinggedicht in de bundel ‘Een moment in zijn eeuwigheid’ uit 2008. Lees verder via http://bit.ly/2Fb5pir.
  • 17/7/19: Niet geloven toch! Ons boek over de nieuwe Bavo is uitverkocht! Bij WBooks kun je het dus niet meer bestellen. Waar wel? Dat vertellen we je op http://bit.ly/Bavo-Ao Het heeft iets met klimmen en licht te maken! ;-)
  • 8 juli 2019: Welke berichten werden afgelopen drie maanden het best bekeken? Je ziet het hierboven. Wil je een handvol broodkruimeltjes volgen voor Droste, ga dan kijken op de site van ifthenisnow.eu.
  • 24 juni 2019: In een warme week naar een zeker zo warm eiland? Ja hoor, dat kan. We gaan met gedicht op maandag naar de noordkust van Curaçao, waar je verkoeling vindt in het opspattende water in in Nationaal Park Shete Boka. http://bit.ly/2ZKPK23
  • 21 juni 2019: Onze site dijt uit met al die verhalen, presentaties, artikelen, blogs en gedichten. Dus vandaar deze heerlijk ouderwetse inhoudsopgave van de pagina’s, gevolgd door een register op het eerste woord van de berichten/blogs. En ja, de naam Cuypers komt vaak voor, langzamerhand vaker in combinatie met Joseph dan zijn vader Pierre. Wat wil je ook met zulke mooie opdrachten als de nieuwe Bavo (tegenwoordig KoepelKathedraal Haarlem) en de Joseph Cuypers Collectie. Het woord kerk is een goede tweede … http://bit.ly/1NHYdrY
  • 10 juni 2019: Van harte gefeliciteerd Joseph Cuypers (1861-1949)! Vandaag zou je 158 jaar zijn geworden! Herinner je je nog dat je jongste kleinzoon, Pierre Cuypers, in 1947 een dag later werd geboren? De derde Pierre in de familie, wat moet dat bijzonder voor je zijn geweest! Over namen gesproken, we hebben nog een klein cadeautje voor je: http://bit.ly/2R1KEvd
  • 9 juni 2019: Zalig Pinksteren voor iedereen. Wat mij betreft het mooiste kerkelijke feest van het jaar, ook al is dat formeel niet zo. Maar van al die bezieling en dat enthousiasme wordt een mens intens blij! En ga vooral naar de Cenakelkerk als je in de buurt bent! Het was een feest om over de schilderingen van Piets Gerrits te schrijven: http://bit.ly/1NI24oP 
  • 6 juni 2019:  Een van de boeken die binnen handbereik staan, met welhaast de mooiste openingswoorden die je kunt bedenken: De Heilige Linie van J.A. Alberdingk Thijm: voor de een een gruwel, voor de ander een schatkamer als het gaat om kerkbouwsymboliek en iconografie. Nodeloos te zeggen dat ik tot die laatste groep behoor. Het heeft me altijd verbaasd dat tot dusver nog geen onderzoek is gedaan naar de kennis van Thijm door middeleeuwenkenners. Lange tijd is hij weggezet als een lachertje, maar de afgelopen decennia bleek steeds vaker dat de eruditie van deze Amsterdamse koopman en hoogleraar – en die van zijn netwerk – ook op dit gebied enorm was. http://bit.ly/1ZvcKwh-VanHH2Org
  • 30 mei 2019: Hemelvaart! Hoe gaan we daarmee om? Wens je elkaar een zalige Hemelvaart toe? Of trekt dat teveel een wissel op de toekomst? Tussen de weinige visualisaties van Hemelvaart in de monumentale kunst vonden we deze van Jan Dunselman die behandeld is in ‘De genade van de steiger’. Hoe lost hij het vertrek van Christus in deze scène op? Door terug te keren naar het begin? Want in den beginne … http://bit.ly/1QPco2y
  • 20 mei 2019: Er waren twee koningskinderen … of zat het toch anders? Dat lees je in dit gedicht op maandag, geïnspireerd door verweerde bouwsculptuur. Ga je mee naar l’Ancienne abbaye de Saint-Jean-des-Vignes in Soissons? Wat hebben we een vruchtbare tijd gehad met Kunst der Vormen in de Picardie! http://bit.ly/2HEQLRw-Gom
  • 5 mei 2019: Kennisuitwisseling op Facebook | De kerk van Simon en Judas te Lattrop. Wekelijks zet kerkfotografie een foto on line met de vraag of iemand weet om welke kerk het gaat. Deze ving mijn aandacht en laat die nu toch van de architecten Joseph en zijn zoon Pierre J.J.M. Cuypers blijken te zijn. Kijk ‘ns wat dit tot een mooie kennisuitwisseling leidde: bit.ly/2GXA1oA-JCC
  • 2 mei 2019: Vandaag 2 mei – Jom Hasjoa – wordt over de hele wereld de rechteloze vernietiging van zes miljoen Joden herdacht. Waar ik dan aan denk? Meestal aan het mooie monument van Appie Drielsma in de tuin van de synagoge in Roermond, dat Annelei Engelberts en ik hebben opgenomen in onze bundel beeldgedichten voor de rechtbank te Roermond (2014).
    Dit jaar ligt het anders, want ik ben bezig met het boek van Harrie-Jan Metselaars over de verdwenen Joden in Gennep. Ik ben halverwege en het woord vergast of gaskamer is vaker langsgekomen dan ik voor mogelijk had gehouden!
    De kracht van het verhaal van Harrie-Jan is dat hij een wij-gevoel met de toenmalige gemeenschap creëert en je dus eigenlijk niet kunt geloven dat men zomaar op een trein stapte om te eindigen in een vernietigingskamp. Maar dat moet je wel geloven want de andere sterke kant van het boek is de beschrijving van de context van de holocaust en vooral … het voortdurend leggen van verbanden van bestuurlijke beslissingen van de bezetter met de situatie van een bevolkingsgroep destijds op die ene plaats in Noord-Limburg. Leen het boek via de bibliotheek (het is al uitverkocht) en ga het lezen! Voor meer informatie zie dit artikel in De Gelderlander.
  • 29 april 2019: Grappig woord luistervink … ’t schijnt uit het Fries te komen en was een geliefd thema voor genrestukken. Lang geleden schreef mijn toenmalige docent, Eddy de Jongh, hier een mooi stuk over naar aanleiding van de beroemde luistervink van Nicolaas Maes in Dordrechts Museum. Met gedicht op maandag gaan we een heel andere kant op, naar de Annabaai op Curaçao. Daar bleek de luistervink van Arnout Visser (centraal in de collage) niet nodig. Ga je mee? http://bit.ly/2DD4nfb-Gom
  • 21 april 2019: Et resurrexit! Zalig Pasen voor iedereen! Meer weten over deze vrolijke hemel die ons volgens Joep Nicolas staat te wachten dankzij Christus’ verrijzenis, surf dan naar http://bit.ly/GvdS-Nicolas-Asselt.
  • 19 april 2019: Wat doen we in de Goede Week? We kijken naar The Passion, we luisteren naar de Mattheuspassion, maar we kijken – in ieder geval hier – ook naar de kruisweg van Jan Toorop in Oosterbeek die dit jaar een eeuw geleden werd ingewijd (18 mei 1919). Een mooie aanleiding om vandaag, op Goede Vrijdag, terug te blikken op het stuk dat we in ‘De genade van de steiger’ over dit werk hebben geschreven. Surf naar http://bit.ly/2DqXb5M-VanHH2Org om verder te lezen.
  • 14 april 2019: Het mag geen naam hebben, dat beetje sneeuw dat hier in het weekend viel. Dus op naar de Kaukasus met gedicht op maandag. We verkeren in hogere sferen! Maar hoe geef je woorden aan iets dat niet te vatten is? #Gom http://bit.ly/2VHClGb-Gom
  • 8 april 2019: Wat vonden jullie zoal leuk in maart? Volgens de teller was het ‘nieuwe Bavo’ wat de klok sloeg: het bericht over het Jozefaltaar, over het evenement ‘de nieuwe Bavo bloeit’ dat NU loopt (tot en met 13 april) en de loopbrug tussen de twee westtorens die vanaf 1 mei te betreden is. Maar apart genoeg dook ook het item over de waterschapsverkiezingen op. Lees verder op bit.ly/VanHH2Org21
  • 1 april 2019: Met gedicht op maandag zoeken we de blues op die onvermijdelijk ontstaan aan het einde van een mooie reis (Georgië). Blues … alles wordt een tikkeltje scherper en uitvergroot door de onherroepelijkheid van het naderende afscheid. En daar wordt een mens introspectief van, wat weer tot bijzondere overwegingen leidt: http://bit.ly/2CNysbp-Gom.

*

Geïnteresseerd in de oudere berichten? Bezoek dan deze archiefpagina.

Wordt vervolgd!

B&M

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


En verder?
  • Meer weten over de rubriek ‘Gedicht op maandag’? Volg dan deze link.
  • Het belangrijkste project waarmee we bezig zijn, is de Joseph Cuypers Collectie. Ga eens kijken onder deze link.
  • Via de afbeeldingen hieronder kun je verder bladeren door onze website.

Het zou fijn zijn als je dit webitem wilt delen. Dat kun je doen via de knop delen aan het einde van deze pagina (liefst met de hashtag #VanHH2Org).

Verkorte link van dit item: bit.ly/VanHH2Org21

Zoekterm bit.ly 2Ta8xRz

Erfgoedzorg in de States

Sociale media hebben de naam vluchtig te zijn. Hoewel dat niet helemaal ontkend kan worden, valt me op dat in de erfgoedsector toch heel wat nieuws passeert dat allerminst vluchtig is en af en toe best om reflectie vraagt. Van een van die berichten – over monumentenzorg in de States, dat ik een paar jaar terug deelde – verbaast het me nog steeds dat er destijds zo weinig reactie op gekomen is:

Erfgoedzorg in de States is bepaald geen alledaags onderwerp, dus dat zou op enige nieuwsgierigheid mogen rekenen. Mij raakte het onderwerp vooral, omdat Amerikanen zelf beweren nauwelijks gestolde geschiedenis te hebben. Het idee om gebouwen, stedenbouwkundige structuren of landschappelijke ensembles als getuigen van het verleden te behouden zou daar veel minder diep geworteld zijn dan hier. Of dat beeld natiebreed van toepassing is, weet ik niet, maar wie een kijkje neemt op de site van de Cultural Heritage Commission van Los Angeles, zal aangenaam verrast worden. Men is al ruim een halve eeuw actief en beschikte al in 1962 – het jaar van onze eerste monumentenwet! – over een ‘Cultural Heritage Ordinance’. Zoals ze zelf trots vertellen: ‘Los Angeles’ ordinance was one of the earliest pieces of historic preservation legislation in a major urban center, predating by three years the 1965 passage of New York City’s renowned Landmarks Preservation Law’.*

Postwar | Wederopbouw

Dat is echter niet het enige dat me aan deze post op Hyperallergic intrigeerde: bij de ‘Googie style’, waarin dit ‘landmark’ is ontworpen, gaat het ook nog eens om een categorie die in Nederland als wederopbouwarchitectuur wordt betiteld. Misschien is het naïef van me, maar dat ze aan de andere kant van de oceaan belangstelling zouden hebben voor dit jonge erfgoed, of liever, dit type architectuur uit deze periode al als erfgoed zouden beschouwen, had ik niet verwacht. Wij zijn er al trots op dat we enkele – vooroorlogse – pompstations beschermen, maar de categorie cafetaria … O zeker, je kunt ze vinden in het monumentenregister, maar het gaat dan om latere (her)bestemmingen of, zoals bij de Diergaarde Blijdorp in Rotterdam, om een onderdeel van het tentoonstellingsgebouw ‘Rivièrahal’ dat in 1939-1941 werd gebouwd naar ontwerp van Sybold van Ravesteyn 1938).* Dus niet, zoals met de benzinestations, om ‘een autonoom bouwtype, met een eigen verschijningsvorm’.*

RCE - Tankstation Van Ravesteyn Enschede | Erfgoedzorg in de States  RCE - Van Ravesteyn Arnhem | Erfgoedzorg in de States
Links: het na-oorlogse tankstation te Enschede (1959-1961) van Sybold van Ravesteyn oogt door zijn schermgevel als een functionalistische folly. Op dit moment is het object voorbeschermd in afwachting van de definitieve aanwijzing tot rijksmonument. Foto gevonden op transisalania.blogspot.nl (2013).* Rechts: Ook dit ontwerp (1957) van Van Ravesteyn werd voor Purfina gemaakt. De evidente gemene deler met het één jaar oudere Norms is … jawel, de zaagtand. Herkomst: Beeldbank RCE 2002.


Overigens zitten bij die vroege tankstations beslist enkele pareltjes, waaronder de exemplaren die ontworpen zijn door Dudok en Van Ravesteyn. De een sterker dan de ander, dragen ze vrijwel allemaal een zakelijke, minimalistische signatuur. Met hun grote luifels en ruim beglaasde kiosken maken ze een knipoog naar het Nieuwe Bouwen uit het interbellum. Met name Van Ravesteyn wist hieraan als geen ander een speelse draai te geven, zoals in Enschede en Arnhem is te zien. Zetten we Norms daarnaast, dan vallen binnen ons Nederlandse referentiekader niet alleen de zaagtand, maar vooral de Rietveldachtige elementen en kleuren op. Het meest dominant is wel het grote ruitvormige rode vlak, dat spontaan de vraag oproept in hoeverre de vooroorlogse exercities van Theo van Doesburg in Amerika bekend waren. Vanuit Amerikaans perspectief wordt het ontwerp als volgt omschreven:

The 24-hour coffee shop was designed in 1956 by Louis Armet and Eldon Davis and is emblematic of the space-age Googie style that took hold in Southern California in the postwar years. The origin of the style’s name comes from a coffee shop designed by John Lautner in 1949. Characterized by bold geometric forms, upswept roofs, glass, steel, and neon, Googie buildings represented the optimistic futurism of the Atomic age with a dose of SoCal car culture mixed in.*

Ed Ruscha, Norms La Ciegena, on Fire, 1964. Herkomst: The Broad Art Foundation, Santa Monica.

Ed Ruscha, Norms La Ciegena, on Fire, 1964. Herkomst: The Broad Art Foundation, Santa Monica.*


Op de achtergrond hoor je Roy Orbison zingen!

Over Roy Orbson gesproken, heeft iemand toevallig de film Carol (2015) gezien? Een van de scenes daarin is opgenomen bij een Googie style wegrestaurant.

;-) B.*

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Post scriptum

Het teken * in de bovenstaande tekst staat voor de volgende informatie:

  • De informatie over de bedreigde ‘LA Googie Landmark’ is afkomstig van de site Hyperallergic.
  • Al zoekende naar meer informatie kwam ik dit boek op Amazon.com tegen: Hess, Alan. Googie: fifties coffee shop architecture. San Francisco, CA: Chronicle Books, 1986.
  • Voor de informatie over het erfgoedbeleid van Los Angeles zie de webpagina over de Cultural Heritage Commission.
  • Of het om feitelijke bescherming gaat of vrome intenties, die we in Nederland vooral kennen in verkeerd opgezette bestemmingsplannen, kan onder meer afgeleid worden uit het volgende stuk van de Cultural Heritage CommissionTop Ten Myths inzake erfgoedbehoud.
  • De afbeelding van het kunstwerk van Ed Ruscha is ontleend aan www.thebroad.org. Voor meer informatie over dit werk surf naar Norms La Ciegena of naar hetzelfde item op Evernote.
  • Voor beschermde pompstations, tankstations, benzinestations levert de zoekterm ‘benzine’ in het monumentenregister on line van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) de volgende treffers: NijmegenDiemen, Breda, Den Bosch (tweemaal), Groningen en Enschede. Behalve de laatste gaat het om vooroorlogse artefacten. Met de zoekterm ‘tankstation’ kun je terecht op de beeldbank van de RCE, waar ook enkele naoorlogse, nog niet beschermde exemplaren te vinden zijn.
  • Voor de rol van Sybold van Ravesteyn bij de Diergaarde Blijdorp volg deze link. Zie ook de beschrijving in het monumentenregister on line van de RCE.
  • Een mooi overzicht van tankstations en relevante informatie is te vinden op: Johan Grootveld, ‘Volgooien maar, tanken vroeger en nu’, op: grootveld.net (2008). Aan deze site is ook de mooie formulering van ‘een autonoom bouwtype, met een eigen verschijningsvorm’ ontleend. Wat betreft authentieke voorbeelden, zie voorts de collectie op http://www.flickriver.com/photos/tags/benzinestation/interesting.
  • De foto van het tankstation van Van Ravesteyn te Enschede is gevonden op de site van Transisalania, waar als herkomst de RCE staat vermeld. Deze foto was echter op de beeldbank niet te vinden. Over dit ontwerp verscheen een artikel van de hand van M.S. Verweij, ‘Glanerbrug, een benzinestation naar ontwerp van ir S. van Ravesteyn’, in: Jaarboek Monumentenzorg 1999, pp. 159-167, on line via DBNL.
  • Voor Roy Orbison zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Roy_Orbison. Een grote collectie van zijn songs is te vinden op Youtube.
  • De film Carol van regisseur Todd Haynes is gemaakt met Cate Blanchett en Rooney Mara als hoofdrolspelers. Phyllis Nagy baseerde haar scenario op het deels autobiografische boek The Price of Salt van Patricia Highsmith uit 1952. Het is een fascinerende film over een destijds onacceptabele liefde, die een prachtig beeld geeft van het Amerika van de jaren ’50. Je kunt hem tegenwoordig huren via Youtube. Voor meer informatie volg deze link.
  • Mochten de URL’s verloren gaan, de belangrijkste stukken zijn opgenomen in Evernote.

Dit item kan geciteerd worden als: Hubar, Bernadette van Hellenberg. “Erfgoedzorg in de States”. VanHellenbergHubar.org (blog), 2015. http://bit.ly/1klLJLU-VanHH2Org.

De verkorte link van dit item is http://wp.me/p4eh3s-1lD | http://bit.ly/1klLJLU-VanHH2Org