Toegang

Place Djemaa el Fna in Marraksh

Place Djemaa el Fna in Marraksh, waar met name ‘s avonds de verhalenvertellers bij elkaar komen en een eeuwenoude traditie voortzetten. Maar ook acrobaten, slangenbezweerders, hennaververs en kooplui horen tot het beeld. Foto auteur 2014.

Eigenlijk hoor ik thuis op het Djemaa el Fnaplein in Marrakesh, want ik ben een rasechte verhalenverteller. En zoals dat gaat met verhalen, het worden er niet minder, maar altijd meer. Hoe houd je dan het overzicht? Dat was de reden om te experimenteren met nieuwe toegangen op deze website.

Verder lezen? Volg dan de pijl

Mahi Binebine in Musée de la Palmeraie, Marrakesh

Voor wie de komende weken Marrakesh bezoekt, is dit een echte aanrader!

De tentoonstelling van Mahi Binebine (*1959) in musée de la Palmeraie in Marrakesh is een bezoek meer dan waard! (2 maart - 30 april 2014).

De tentoonstelling van Mahi BineBine (*1959) in Musée de la Palmeraie in Marrakesh is verrassend! De toeschouwer krijgt alle ruimte om zijn eigen interpretaties aan dit oeuvre te verbinden (2 maart – 30 april 2014).

Museum De tuin van de palmerij te Marrakesh is al zo’n feest, maar ondertussen mag het museum bij deze uitspanning zeker niet vergeten worden: het toont hedendaagse Marokkaanse kunst van een niveau dat je zo naar Nederland zou willen halen. Voor een deel staat deze in de tuin, en voor het overige hangt ze in de zalen. De lopende tentoonstelling van Mahi BineBine is prachtig! Als mij zonder aanvullende informatie gevraagd zou worden wat het thema is, dan zou ik zeggen dat BiniBine balanceert op de rand tussen het zich gevangen voelen in eenzaamheid en de gesublimeerde eenzaamheid. Het gaat om werk waar de toeschouwer het ongezegde verhaal achter de beelden vermoedt, waardoor een intrigerende wisselwerking ontstaat tussen beschouwer en kunst.

Mahi BineBine (*1959)

Voelen de figuren van Mahi BineBine (*1959) zich gevangen in eenzaamheid of hebben ze die gesublimeerd? Tentoonstelling in Musée de la Palemeraie in Marrakesh (2 maart – 30 april 2014).

Deze tentoonstelling is eenvoudigweg genieten en dat geldt overigens ook voor de tuin, zoals je in een van mijn gedichten kunt lezen.

Bernadette van Hellenberg Hubar

Tijd en slijt | Medersa Ben Youssef in Marrakesh

Tijd en slijt

Tijd en slijt gaat over de deels uitgevaagde lettertekens op het houtwerk van de Medersa Ben Youssef | Ben Joesoefmadrassa te Marrakesh. Foto bvhh.nu 2014.

Tijd en slijt gaat over de deels uitgevaagde lettertekens op het houtwerk van de Medersa Ben Youssef | Ben Joesoefmadrassa te Marrakesh. Foto bvhh.nu 2014.

Een stenen kleed
weefsels van lettertekens
en siermotieven
onvoltooid of weggesleten
stokt het verhaal
waar letters hun zeggingskracht
in vegen
en krassen
door de tijd verliezen
projecteren schaduwlijnen
hun zinnen er dwars tegenin
Zo verschijnen en verdwijnen
de verhalen als
een temporeel proces
in dit boek van steen
lang van stof
voegen de seizoenen
aan
al die regels
steeds meer toe
aan tijd en slijt

Verweerde letters in het houtwerk wisselen de ornamenten af bij de Medersa Ben Youssef | Ben Joesoefmadrassa te Marrakesh. Foto bvhh.nu 2014.

Het weefsel van het stenen kleed is met letters en arabesken bezaaid bij de Medersa Ben Youssef | Ben Joesoefmadrassa te Marrakesh. Foto bvhh.nu 2014.

________________________

Post scriptum

Er is zoveel wat onze culturen bindt! Ook motieven als het gebouw als boek en muren als weefsels kennen we in onze architectuurtraditie. Dit laatste thema valt te herleiden tot de oudtestamentische tent boven de Ark des Verbonds die ook in de koran wordt genoemd: het constructieve raamwerk van het gebouw vormt de tentstokken, de niet dragende muren staan voor het doek. In 1858 zou J.A. Alberdingk Thijm deze architectonische metafoor bevestigen in zijn naslagwerk over de kerkbouwsymboliek, De Heilige Linie. Hierin komen we ook een aantal keren de vergelijking tegen van het kerkgebouw als boek der leken die door Gregorius de Grote is bedacht.* 

Op dit punt scheiden zich de wegen, want in het christelijke kamp werden daarmee de afbeeldingen bedoeld die in de islam verboden waren. In beide culturen werd de metafoor van het gebouw als een educatief boek vooral uitgedrukt door de muren, bogen en stijlen letterlijk met leestekens te overdekken, zoals in de medersa. Het betreft hier namen, begrippen, spreuken en heilwensen, zoals Allah (vaak als palindroom), vrede, ‘Eer aan God’, ‘Het koningschap behoort aan God’. Maar ook de stichters en het bouwjaar – 972 in de islamitische jaartelling, dus 1564-65 na Christus – staan bij de inscripties tussen de arabesken vermeldt. Verder zijn in de gebedsruimte bij de mihrab verzen uit de koran weergegeven. Heel poëtisch is de inscriptie bij de voorhal: ‘Ik (de architectuur) heb door de schoonheid die geschapen werd voor mijn verfraaiing het aanzien van een sieraad gekregen en mijn halssnoer volstond om me te tooien en te bedekken’.*

Nolens volens herinnert dit aan de vrouwelijke metaforiek van de architectuur die door het christendom van het Oude Testament is overgenomen en vooral tot uitdrukking komt in de vele titels van Maria. Een bijzonder voorbeeld is de nieuwe Bavo van Joseph Cuypers (1895-1930), die als enige (kathedrale) kerk in Nederland het motto draagt: ‘Getooid als een bruid’ (ontleend aan de Apocalyps en het Hooglied).* Alleen al op het punt van de architectuursymboliek valt er nog heel wat te onderzoeken over de relatie tussen de twee culturen.

In Tijd en slijt staat de taligheid van het gebouw centraal, de metafoor van het gebouw als een boek bij de Medersa Ben Youssef | Ben Joesoefmadrassa te Marrakesh. Een symboliek die oost en west delen! Hier zie je de kalligrafie van gewijde en andere teksten gebeiteld en gebakken in steen. Foto bvhh.nu 2014.

In Tijd en slijt staat de taligheid van het gebouw centraal, de metafoor van het gebouw als een boek bij de Medersa Ben Youssef | Ben Joesoefmadrassa te Marrakesh. Een symboliek die oost en west delen! Hier zie je de kalligrafie van gewijde en andere teksten gebeiteld en gebakken in steen. Foto bvhh.nu 2014.

Wie o wie gaat hier een diepgaande studie van maken? Met zoveel Marokkaanse medelanders zou zoiets toch tot de mogelijkheden moeten behoren? Opnieuw zal dan blijken dat cultuur een geweldige bruggenbouwer is.

B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Bronnen en verdere informatie

De * in de tekst hierboven verwijst naar de volgende bronnen (volledige titels zijn te vinden in de bibliografie):

  • Zie ook de gedichten LeegteAtomen en Op het oosten in deze cyclus. Voor informatie over de Ben Joesoefmadrassa (1570), een van de belangrijkste Koranscholen in de islamitische wereld destijds, zie het lemma op Wikipedia en het hieronder geciteerde boek uit 1999.
  • Hubar, De nieuwe Bavo te Haarlem (2016). Wil je weten op welke pagina’s de betreffende begrippen in het boek zijn behandeld, bezoek dan het register op deze site.
  • Voor De Heilige Linie van Thijm, zie mijn blog onder deze link (daar kun je het boek ook downloaden).
  • Triki, Hamid en Alain Dovifat, Medersa de Marrakech, met bijdragen van Yves Pochy en Jacques Vignaud, Rigueur et modernité, en Jean-Paul Saint-Aubin, L’image et la realité de l’architecture, Parijs 1999.
  • Hoe kwam ik er ook alweer bij om gedichten te schrijven?

Ben je in Marrakesh, dan moet je zeker een kijkje gaan nemen bij de Medersa Ben Youssef:

Dit item kan geciteerd worden als: Hubar, Bernadette van Hellenberg. “Tijd en slijt”. VanHellenbergHubar.org (blog), 2014. http://bit.ly/1Ot7KGN-GOM.

Verkorte link van dit item: http://bit.ly/1Ot7KGN-GOM

Unieke hashtag: #GOM.1Ot7KGN

← Terug naar de hoofdpagina!

Atomen | Medersa Ben Youssef in Marrakesh

Atomen

Atomen | Een van de lichtkoepels van de Ben Joesoef Madrassa | Medersa Ben Youssef te Marrakesh (gebouwd circa 1570, gerestaureerd in 1950). bvhh.nu 2014.

Gestapelde leegte in de ajoure decoratie van de lichtkoepel van de Medersa. Foto bvhh.nu 2014.


Wie oft bin ich zurückgekehrt
in de medersa van Marrakesh
zoekend naar dat deel
van mezelf dat achterbleef
bij de laatste tocht
verloren in een spel van vormen
eindeloos gefragmenteerd
en zo vaak weer opgesplitst
dat atomen zich hier
tonen met leegtes
van subtiel formaat
ingekaderd in een raster

als een kosmos in het klein
de finesse onbenoembaar
vingertoppen filigrein.

Atomen | Gestapelde leegte in de ornamenten van de Ben Joesoef Madrassa | Medersa Ben Youssef te Marrakesh (gebouwd circa 1570, gerestaureerd in 1950). Foto bvhh.nu 2014.

Steeds verder worden de ornamenten verfijnd en gedifferentieerd in de Ben Joesoef Madrassa | Medersa Ben Youssef te Marrakesh (gebouwd circa 1570, gerestaureerd in 1950). Foto bvhh.nu 2014.

______________________

Post scriptum — En ik moest terug naar de Ben Joesoefmadrassa, want ik was iets van mezelf verloren. Ik voelde me als Goethe die maar niet los kwam van de kathedraal van Straatsburg, waar hij de gotiek ontdekte, zoals ik hier de Arabische bouwkunst ontdekte: ‘wie oft bin ich zurückgekehrt, diese himmlisch-irdische Freude zu genießen’.*

Maar hij was niet de enige die langskwam. In gesprek over de Unvollendete van Joseph Cuypers bij de nieuwe Bavo attendeerde de plebaan van de nieuwe Bavo, Hein Jan van Ogtrop, me op deze strofe uit een gedicht van Rainer Maria Rilke:

Wir bauen an dir mit zitternden Händen
und wir türmen Atom auf Atom.
Aber wer kann dich vollenden,
du Dom.*

Daar wordt een mens toch stil van!

B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Bronnen en verdere informatie

De * in de tekst hierboven verwijst naar de volgende bronnen:

Ben je in Marrakesh, dan moet je zeker een kijkje gaan nemen bij de Medersa Ben Youssef:

Dit item kan geciteerd worden als Hubar, Bernadette van Hellenberg. “Atomen | Medersa Ben Youssef”. VanHellenbergHubar.org (blog), 2014. http://bit.ly/1Ot8yLZ-VanHH2Org.

Verkorte link van dit item: http://bit.ly/1Ot8yLZ-VanHH2Org

← Terug naar de hoofdpagina!

Leegte | Medersa Ben Youssef in Marrakesh

Leegte

Leegte | Ben Joesoef Madrassa | Medersa Ben Youssef te Marrakesh (gebouwd circa 1570, gerestaureerd in 1950), gezien naar het oosten (maart 2014).


‘t Hele universum in de wand
Een duizelingwekkende
stapeling van vormen
 in verticaal geordende
cassettes waar een
statige cadans van
hoekige pijlers
ritmiek aan verleent
Gaan lijnen van robuust
naar uiterst teer
Het filigrein van de ornamenten
herhaalt de thema’s keer
op keer in de minutieus
gedetailleerde velden
waar stijlen en bogen variëren
en ieder vak weer
deelbaar blijkt
totdat alleen nog
leegte rest tussen de
geslonken vormen
waarvan de contour
de ruimte ontvouwt
als holtes begrensd
door hout, pleister en steen

Leegte | De binnenplaats van Ben Joesoef Madrassa | Medersa Ben Youssef te Marrakesh (gebouwd circa 1570, gerestaureerd in 1950), gezien naar het oosten (bvhh.nu, maart 2014).
__________________

Postscriptum — Leegte, heilige leegte. Ook zo’n thema dat oost en west verbindt. Je komt het al tegen in het vorige gedicht over de Medersa Ben Youssef (de Ben Joesoefmadrassa): ‘Atomen’.* Eén van de eerste keren dat ik me van de rol van leegte opvallend bewust werd, was in de moskee van Tbilisi.* Ook toen ging het om iets ouds, iets wat in mijn geheugen was blijven zweven sinds mijn studietijd. Als ik in gedachten terug ga, kom ik uit bij mijn afstudeerscriptie over de Servaaskerk in Maastricht, waar de – symbolische – troon van de keizer leeg was.* Op die leegte ben ik nader ingegaan in mijn boek over de nieuwe Bavo, waar de kennismaking met de islamitische architectuur in Marrakesh een niet weg te denken bijdrage aan geleverd heeft.

Is dat dezelfde leegte die ik hier beschrijf?

;-) B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Bronnen en verdere informatie

De * in de tekst hierboven verwijst naar de volgende bronnen (volledige titels zijn te vinden in de bibliografie):

  • Zie ook de gedichten Atomen, Tijd en slijt en Op het oosten in deze cyclus. Voor informatie over de Ben Joesoefmadrassa (1570), een van de belangrijkste Koranscholen in de islamitische wereld destijds, zie het lemma op Wikipedia en het hieronder geciteerde boek uit 1999.
  • Volg deze link voor de moskee van Tbilisi.
  • Ik zie ons als studenten in 1978 nog staan bij de zetel onder de halfkoepel in de westbouw, waarboven zich de met zo lege, overkoepelde keizerzaal bevindt. We kregen uitleg van Aart Mekking, specialist architectuur iconologie en later hoogleraar in Leiden (nu allang weer met emeritaat), die een vergelijking trok met de de doorgaans lege troon van de keizer in de Paltskapel van Aken.
  • Hubar, De nieuwe Bavo te Haarlem (2016). Wil je weten op welke pagina’s de betreffende begrippen in het boek zijn behandeld, bezoek dan het register op deze site.
  • Triki, Hamid en Alain Dovifat, Medersa de Marrakech, met bijdragen van Yves Pochy en Jacques Vignaud, Rigueur et modernité, en Jean-Paul Saint-Aubin, L’image et la realité de l’architecture, Parijs 1999.
  • Hoe kwam ik er ook alweer bij om gedichten te schrijven?

Ben je in Marrakesh, dan moet je zeker een kijkje gaan nemen bij de Medersa Ben Youssef:

Hubar, Bernadette van Hellenberg. “Leegte | Medersa Ben Youssef in Marrakesh”. VanHellenbergHubar.org (blog), 2014. bit.ly/2zfKoAN-Gom.

Verkorte link van dit item: bit.ly/2zfKoAN-Gom

← Terug naar de hoofdpagina!

Jardin du Musée de la Palmeraie in Marrakesh

Jardin les palmiers
In 2014 was een bijzondere tentoonstelling van Mahi BineBine in Musée de la Palmeraie in Marrakesh, waar ook dit beeld stond. Foto bvhh.nu 2014.

De tuin van het Musée de la Palmeraie te Marrakesh is een oase van rust. Behalve de tuin is er een interessant museum met eigentijdse Marokkaanse kunst en zijn op de locatie een paar voorbeelden van het inheemse traditionele bouwen te zien (maart 2014).

Hun hele leven al zwijgen de tuinen
De stilte daalt er als een voile neer
verdrijft de spinnenwebben van ons tobben
En trekt de puurheid uit het diep omhoog
Waardoor opeens de zinnen openvouwen

Geluid van vogels tegen een fond van ruis
van verre maaiers
waait de lucht schoon open

vol strepen geur van de jasmijn
En laat ons even heel intens geloven
hoe schoon we diep van binnen zijn

Een schertsfiguur in rood en
blauw komt aangelopen
En zet ons met een
knik op aarde neer

De cacteeëntuin bij het Musée de la Palmeraie te Marrakesh (foto bvhh.nu, maart 2014).

De cacteeëntuin bij het Musée de la Palmeraie te Marrakesh (foto bvhh.nu, maart 2014).


Post scriptum Waar je ook ter wereld bent, in een tuin kom je vrijwel altijd tot rust en bezinning. Zo’n tijdloos moment waarin je je laat koesteren door de zon en dat inderdaad abrupt eindigt als er zomaar uit het niets een figuur naar je toe wandelt. Deze donkere man leek wel uit een sprookje te komen met zijn felrode jasje en dito blauwe broek. Eén strenge groet en de sfeer loste definitief op.

Museum Ondertussen mag hier ook het museum bij deze tuin genoemd worden met hedendaagse Marokkaanse kunst van een niveau dat je zo naar Nederland zou willen halen. Voor een deel staat deze in de tuin, en voor het overige hangt ze in de zalen. De lopende tentoonstelling van Mahi BineBine is prachtig! Als mij zonder aanvullende informatie gevraagd zou worden wat het thema is, dan zou ik zeggen dat BiniBine balanceert op de rand tussen het zich gevangen voelen in eenzaamheid en de gesublimeerde eenzaamheid. Het gaat om werk waar de toeschouwer het ongezegde verhaal achter de beelden vermoedt, waardoor een intrigerende wisselwerking ontstaat tussen beschouwer en kunst.

Mahi BineBine (*1959)

Voelen de figuren van Mahi BineBine (*1959) zich gevangen in eenzaamheid of hebben ze die gesublimeerd? Tentoonstelling in Musée de la Palmeraie in Marrakesh (2 maart – 30 april 2014).

Wordt vervolgd!

;-) B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!

Verkorte link van dit item: http://bit.ly/1NHZkbb-Marrakesh

Place Djemaa el Fna

Marrakesh, Djemaa el Fna, maart 2014

De acrobaten op place Djemaa el Fna in Marrakesh (in rood en blauw), op zoek naar een plek voor hun toeren (maart 2014).

Kunststof blauwe broeken
Schreeuwend rode gilets
‘n enkeling grijs in zijn sweatshirt
Trekken ze over het plein
met ‘n simpele act
die zich in de ruimte herhaalt

De sprong op de schouder
van de een
spiegelt die van de ander
in tweemaal
twee paren
dan opnieuw een verbond
tussen handen, armen en voeten
voor de derde maal dat gebaar
die krachttoer, die
soepele zwaai
waardoor een volgende
etage ontstaat
en de toren driemanhoog
Et voilà uitroept
de armen spreidt
om het kleine gejuich
te ontvangen

en de munten die
om hen heen
rinkelend het plaveisel raken
geworpen vanaf de balkons
waar de gasten zich vergapen
aan de markt van Marrakesh
place Djemaa el Fna

Marrakesh bvhh 19-26 mrt 14 (4)

Een van de slangenbezweerders op place Djemaa el Fna in Marrakesh (maart 2014).

Post scriptum — Het is een komen en gaan op dit plein en dat is het al van oudsher. Hier worden de oude tradities van potsenmakers en verhalenvertellers in stand gehouden. En ook al gebeurt dat vandaag de dag om toeristische redenen, dat doet aan de authenticiteit ervan niet af. Als er maar publiek is en als het maar een inkomen genereert, dan blijft dit leven. Dat is dan ook een van de redenen waarom dit plein door de Unesco op de lijst van het immaterieel erfgoed is geplaatst. Wel apart, want zonder de fysieke aanwezigheid van het plein, hadden we te maken gehad met een contextloos vacuüm.

Bernadette van Hellenberg Hubar ((Verkorte link van dit item: http://wp.me/P4eh3s-l3.))

BewarenBewaren

Cyclus Marrakesh

 


Marrakesh 2014 | Les trois Pilliers

Via bovenstaande titels kom je terecht bij de gedichten die ik tijdens mijn verblijf in Marrakesh in maart 2014 heb gemaakt. Het was mijn eerste bezoek aan Marokko, wat zonder meer voor herhaling vatbaar is. Aan de Medersa Ben Youssef van Marrakesh heb ik soort minicyclus gewijd (het derde tot en met zesde gedicht), geïnspireerd door de vele verbanden tussen de historische, sacrale architectuur daar en die in onze contreien. Hoewel dit thema me sowieso aan het hart gaat, had en heeft mijn belangstelling hiervoor primair te maken met het onderzoek naar de nieuwe Bavo van Joseph Cuypers in Haarlem (1895-1930). In dit gebouw werden voor het eerst – en dat nog wel in een kathedraal – Arabische motieven verwerkt, iets waar de architect eer mee inlegde. Gemene deler blijkt de Moorse architectuur in Spanje te zijn. Je leest er meer over in het naschrift bij de gedichten.

Voor wie een keer op een hele plezierige manier in Marrakesh wil verblijven, kunnen wij Les trois Pilliers van harte aanraden.* Het is een gastenverblijf in een ‘compound’, of – zoals men daar zegt – in een jardin. Het leuke ervan is dat je midden tussen de plaatselijke bevolking zit en niet in een Westeuropese kolonie die overal elders in een warm land had kunnen liggen.

Voor wie van architectuur houdt is het een feest: bij de woonwijk is namelijk qua vormgeving ingespeeld op de genius loci, waardoor je geen anonieme blokken hebt, maar straten met speelse inkijkjes onder een reeks van bogen die – zo lijkt het – in versneld perspectief naar het eindpunt voeren.

Een van de straatjes van de 'jardin' in Marrakesh, waar zich Les trois pilliers bevindt (2014).

Een van de straatjes van de ‘jardin’ in Marrakesh, waar zich Les trois pilliers bevindt (2014).

Kortom, een prima uitvalsbasis om de medina van Marrakesh te bezoeken.

Een beeld van de sfeer in de soeks van Marrakesh (2014).

Een beeld van de sfeer in de soeks van de medina van Marrakesh (2014).

Wordt vervolgd!

Bernadette van Hellenberg Hubar

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Verwijzingen

  • Voor meer informatie over en contactgegevens van Heimerick Tromp, zie LinkedIn.*
  • Verkorte link van dit item: http://bit.ly/VHH2Marrakesh

Beeldgedichten | Gedichten op locatie

Beeldgedichten | Gedichten op locatie gaat over hoe het allemaal begon en wie me eigenlijk inspireerde(n). Af en toe las ik een actueel item in, zoals met het bericht hieronder over de ‘Poëzieweek 2020’

In de jaarlijkse poeziëweek is het altijd aardig om een tandje bij te zetten. Maar eerlijk gezegd … ik kom niet helemaal uit het thema van 2020: ‘De toekomst is nu’. Dat vandaag voorwaardenscheppend kan zijn voor de volgende dag en dat er beslist dagen zijn waarop je iets doet of nalaat dat directe gevolgen heeft voor de toekomst, dat begrijp ik. Maar dekt het motto de lading van deze uitleg: ‘niet alleen met de reuzensprongen van een revolutie, maar ook met de schuchtere pasjes van een peuter die voor het eerst rechtop staat, een kind dat voor het eerst alleen naar school fietst. De eerste kuis. De eerste job. Poëzie is er voor elke stap die je zet in een steeds grotere wereld. De dichter begeleidt je met zijn woorden bij elke nieuwe droom’.4 Wat me hieraan treft, is dat dit nu net het type poëzie is van negentiende-eeuwse dichters als Hendrik Tollens die juist hierom onder vuur kwam te liggen van de Tachtigers. Een van mijn idolen, J.A. Alberdingk Thijm, heeft ook enkele van dat type gedichtenbundels het licht laten zien. Net als zijn collega’s onderscheiden deze door een titel waarin bloemen voorkwamen, zoals in zijn geval: Viooltjes en grover gebloemte in ouderlijken gaard gekweekt (Amsterdam 1844).  

Dekt de toelichting eigenlijk de lading wel? Want als de dichter je begeleidt door het leven, gaat het wat mij betreft niet zozeer om de toekomst, als wel om het leven in het ! Al die mooie momenten waar je vaak langs scheert om je naar het volgende punt te haasten, krijgen hun eigen waarde door de poetische momentopname. Als dat zo is, kan ik je het nodige bieden in deze poëzieweek. Juist de gedichten op locatie zijn onveranderlijk instantanés* die de impressie van dat ogenblik vastleggen met al haar associaties. Een van de bundels dankt er zelfs haar titel aan ‘Een moment in zijn eeuwigheid’.6 Blader er maar eens doorheen!

Beeldgedichten Georgië (Nekresi) (bvhh.nu 2011)

Gedichten op locatie krabbel je onmiddellijk in een schrift. In dit geval betreft het de cyclus Georgië (foto bvhh.nu 2011).

Dichtwerk4all — In 2008 ging ik voor de eerste keer op excursie met de organisatie Kunst der Vormen van Marjan van den Bos.1 Dat was het begin van een nieuw avontuur met gedichten op locatie, beeldgedichten wel te verstaan. Voor die tijd had ik in het kader van de Cuyperscode al het een en ander gedaan – zoals Ubi sunt … – en natuurlijk het jaarlijkse eindejaarsgedicht vanaf 2000. De interesse zelf ontstond tijdens de lessen Nederlands op de middelbare school. Wat ben ik blij dat ik zo’n goede leraar Nederlands hebt gehad, Piet Eligh.2 Hij liet me kennis maken met Henriëtte Roland Holst, een liefde voor het leven. En daarna volgden vele anderen. Toch meende ik lang dat het voor mij te hoog gegrepen was, gedichten schrijven. Aan een bundel moest ik al helemaal niet denken, ook al had ik die ambitie en koesterde ik die wens. Ik ben Marjan nog altijd dankbaar dat ze me destijds uitgenodigd heeft en ook achteraf kan ik alleen maar zeggen dat het een bijzondere ervaring was. Wat Kunst der Vormen heeft gebracht, is hieronder te zien, maar vooraf geef ik een indruk van het meest recente werk.

Faits divers

Blogger

  • Bern4dette op Blogger (2011-2013) met diverse losse gedichten die zomaar opdwarrelden: http://bit.ly/Bern4dette-Blogger
  • Curaçao: cyclus op Blogger naar aanleiding van de excursie in 2012.
  • Georgië: cyclus op Blogger naar aanleiding van de excursie in 2011.

Bundels

E kas blou | Het blauwe huis. Beeldgedichten op Curaçao 2011.

E kas blou | Het blauwe huis. Beeldgedichten op Curaçao 2011.

Wikken & wegen, rechtspraak in Roermond in 14 beeldgedichten

Annelei Engelberts en Bernadette van Hellenberg Hubar, ‘Wikken & wegen, rechtspraak in Roermond in 14 beeldgedichten’, Roermond 2014.

Cuyperscode (2007-2009)

Historische korte verhalen (fanfictions) en gedichten

Miscellania

  • De collectie eindejaarsgedichten vanaf 2000 die ik nog een keer moet bundelen onder een tabblad.
  • De collectie gelegenheidsgedichten, waaruit ik een keuze wil maken
  • De collectie met pogingen tot haiku’s (2011), waarvoor hetzelfde geldt.

En dan liggen er nog een stel op de plank.

Het meeste van wat hierboven staat vermeld, kun je rechtstreeks downloaden via http://bit.ly/Gedichten4all.

;-) B.

Vragen? Stuur een mailtje naar bernadette@vanhellenberghubar.org!


Verwijzingen

  1. Voor Marjan van den Bosch zie haar profiel op LinkedIn*.
  2. Lange tijd kon ik over Piet Eligh (1927-1998) niets vinden, maar toen ik het onlangs weer eens probeerde kwam ik onder meer een paar blogs tegen van Gerard Sanberg die een paar klassen hoger zat dan ik. Opeens kan ik me hem weer herinneren, zo’n oudere jaars waar je – ten – respect voor had en die met een zeker gezag zijn mening gaf. Het beeld wat hij geeft van Eligh als een bevlogen docent komt heel nauw overeen met het mijne, dus mocht je daar mee van willen weten, surf dan naar Mariken van Nieumeghen via Evernote; en Piet Eligh via Evernote.
    Nota bene: van Piet Eligh zijn twee gedichtenbundels verschenen, Lopend door de herfst (1981) en Gotische Suite (1985). Toen hij 63/64 jaar was (1991) promoveerde hij te Amsterdam op een proefschrift over Mariken van Nieumeghen. Surf voor meer informatie via deze link naar Evernote
  3. Pas toen ik bezig was met het bijwerken van deze pagina kwam ik erachter dat ik afgelopen jaar geen gedichten geschreven heb. Dat is een verrassende constatering. Of het erg is? Welnee! Af en toe een pauze nemen schept de voorwaarden voor nieuwe inzichten, inspiratie, noem het maar op!
  4. Persbericht in het kader van de Poëzieweek 2020 via Evernote.
  5. Voor het begrip ‘instantané’ zie de uitleg op Ensie.nl via Evernote. Voor het hiermee nauw verwante begrip instantanéité (ogenblikkelijkheid) van Monet zie mijn item over het werk van Clemens Merkelbach van Enkhuizen.
  6. ‘Een moment in zijn eeuwigheid’ is te vinden via http://bit.ly/2nOPwG6-Moment (licht) of via http://bit.ly/2Gl9LF9-Gedichten (zwaar).
  7. Dit item kan geciteerd worden als: Hubar, Bernadette van Hellenberg. “Beeldgedichten | Gedichten op locatie | Hoe het allemaal begon …” VanHellenbergHubar.org (blog), 2014-2017. http://bit.ly/Dichtwerk4all.

Verkorte links van dit item: http://bit.ly/Dichtwerk4all | http://bit.ly/Beeldgedichten-VHHorg